LEŚNE WARSZTATY, EDUKACJA, ZABAWA I TERAPIA W LESIE (4 – 10 lat)

1. „Leśna grupa – zabierz zmysły do lasu” – zajęcia dla przedszkolaków
2. „Leśna klasa – zabierz zmysły do lasu” – zajęcia dla uczniów klas I – III szkół podstawowych

Podczas spotkania uczyć będziemy się świata przez dostrzeganie i doświadczanie go wszystkimi zmysłami, będziemy wąchać, słuchać, patrzeć, dotykać, smakować i integrować doznania sensoryczne w jedno.

W takiej leśnej przestrzeni uważniej się słuchamy i więcej słyszymy, uważniej patrzymy i więcej widzimy, mocnej doświadczamy, nabywamy umiejętności językowych, współpracy, wyrażania emocji, społecznych, w tym rozwiązywania dziecięcych konfliktów. Typowa kąpiel leśna zakłada bardzo wolne tempo spaceru – poniżej dwóch kilometrów na godzinę, częste zatrzymania w przyrodzie. Dzieci, zależnie od etapu rozwoju i możliwości psychofizycznych, trochę generalizując – mają przede wszystkim do zrealizowania potrzebę ruchu, eksploracji, zabawy i eksperymentowania. Podczas zajęć z nimi możemy wykorzystać elementy kąpieli leśnych, lecz nie możemy zatrzymywać ich w pędzie i ciekawości poznawania świata, w głośnym wyrażaniu emocji, w zadawaniu setek pytań.

Drogi rodzicu, nauczycielu, nauczycielko – wielozmysłowe poznawanie świata to lekcja, która jest podstawą prawidłowego rozwoju fizycznego i psychicznego dzieci. Więc nie wahaj się i zabierz dzieci do lasu!

Czas – 1- 1,5 godziny

Miejsce – las, park miejski, ogród przedszkolny/ szkolny

 Koszt – 40 zł od osoby

 

KĄPIEL LEŚNA DLA DZIECI  (powyżej 13 roku życia)

Wielozmysłowe poznawanie i doświadczanie świata jest podstawą prawidłowego rozwoju fizycznego i psychicznego dzieci. Zajęcia w leśnej przestrzeni, w tym sensoryczne aktywności mogą być profilaktyką zespołu deficytu natury. Pojęcie to „zespołu deficytu natury” wprowadził do użytku na początku XXI wieku Richard Louv w książce „Ostatnie dziecko lasu. Jak ocalić nasze dzieci przed zespołem deficytu natury”. Zdaniem r. Louva (2014) do głównych czynników powodujących  ograniczanie kontaktu dziecka z przyrodą należą:

• cyfryzacja życia
• emigracja ludności ze wsi do miast
• kryminalizacja zabawy wśród przyrody
• ograniczenie powierzchni terenów dzikich miejsc zabawy w miastach
• deficyt czasu wolnego w rodzinach

Richard Louv wysunął przypuszczenie, że wzrastająca liczba dysfunkcji rozwojowych w sferze psychosomatycznej może mieć swe ważne źródło w bardzo ograniczonym lub zupełnym braku kontaktu dzieci z naturą.

• problemy z nauką (np. dysleksja, dyskalkulia, dysgrafia)
• problemy z komunikacją
• zaburzenie w spektrum autyzmu
• problemy z koordynacją np.: słabe wyczucie sekwencji ruchów, słabe poczucie równowagi, problemy z orientacją przestrzenną, zmiany dominującej ręki
• alergie
• nadwaga

Czas – 2 godziny

Miejsce – las, park miejski

Koszt – 50 zł od osoby

 

WARSZTATY TERAPEUTYCZNE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY (13 – 19 lat)

Spotkanie będzie dostosowane do potrzeb zgłaszanych przez zamawiającego, ale możemy skupić się na:

• integracja zespołu (wsparcie budowy zespołu – przez zabawę)
• wspólne działanie i doświadczanie świata przyrody
• wzmocnienie, nawiązanie, odbudowanie, korekta relacji interpersonalnych w grupie
• poznanie możliwości jakie dają: komplementowanie, przeformułowania (reframing) i praca na zasobach, jako wsparcie w codziennym życiu
• zapoznanie z naturalnymi metodami redukcji stresu
• rozwijanie umiejętności pracy w kręgu (relacje, procesy grupowe)
• wsparcie terapeutyczne zgodne z celem wskazanym przez nauczyciela/wychowawcę
• pomoc w określeniu możliwości i mocnych stron
• wzmocnienie zdolności radzenia sobie w sytuacjach określanych jako „trudne” lub „stresujące”
• regulacja emocji

Podczas zajęć wykorzystywane będą (w zależności od potrzeb grupy):

• techniki, narzędzia wykorzystywane w terapii skoncentrowanej na rozwiązaniu – solution focused brief therapy
• elementy kąpieli leśnych (shinrin – yoku)
• ekoterapia – ornitologia terapeutyczna, kynoterapia, aromaterapia
• elementy mindfulness (uważne bycie tu i teraz, w tym medytacje)
• zabawy interaktywne i integracyjne
• praca w kręgu
• ćwiczenia oddechowe
• ćwiczenia wyobrażeniowe
• bajko terapia
• praca z tekstem terapeutycznym
• psychoedukacja
• relaksacja Jacobsona lub Schultza
• karty pracy
• karty metaforyczne

Czas – 2 godziny

Miejsce – las, park miejski, ogród szkolny, klasa, świetlica

Koszt – 40 zł od osoby

 

TERAPIA LEŚNA (I KĄPIELE LEŚNE) – dla grup i indywidualne

Na aktywności podejmowane w ramach lasoterapii składać się będą różne praktyki podejmowane w środowisku leśnym: uważny spacer z uwrażliwieniem wszystkich zmysłów, ćwiczenia oddechowe, relaksacyjne w tym elementy mindfulness, praca z wyobraźnią czy arteterapia, elementy psychoterapii – do takich aktywności wskazany jest wykwalifikowany przewodnik.

Już dwie godziny kąpieli leśnej pozwolą odpocząć od technologii i zwolnią tempo, odstresują kierując myśli na to, co „tu i teraz”.

Badania wskazują, że shinrin – yoku (kąpiel leśna):

• obniża ciśnienie krwi (lub je normalizuje), zwalnia tętno
• redukuje poziom stresu, obniża poziom kortyzolu i adrenaliny, wywołuje stan odprężenia, aktywizuje układ przywspółczulny, odpowiedzialny za odpoczynek i regenerację
• poprawia stan układu krążenia i przemianę materii, obniża poziom cukru we krwi
• wspiera procesy poznawcze – koncentrację, uwagę, pamięć i procesy sensoryczne
• wspomaga chorych na depresję, obniża poziom niepokoju, przygnębienia, gniewu, zakłopotania, osłabia lęk, poprawia długość i jakość snu
• pobudza układ immunologiczny poprzez zwiększenie ilości komórek NK

Czas: 2 – 4  godziny

Miejsce: las, park miejski

 Koszt:

1 – 3 osoby – 400 zł

4 – 8 – 120 zł /osoba

9 – 15 osób – 100 zł / osoba

 

MENTORING – WSPARCIE DLA PRZEWODNICZEK, PRZEWODNIKÓW TERAPII LEŚNEJ I KĄPIELI LEŚNYCH

Czas – 1 godzina

Koszt – 200 zł od osoby

Miejsce: online lub na terenie lasów Wysoczyzny Elbląskiej lub Mierzei Wiślanej

SZKOLENIA

WYKŁADY/ PRELEKCJE

WYSTĄPIENIA W INSTYTUCJACH KULTURY

INTEGRACJA W NATURZE

Warsztat, szkolenie będzie tematycznie, merytorycznie, ćwiczeniowo dostosowane do potrzeb konkretnej grupy.

Moje szkolenia pozwalają zwiększyć zasób wiedzy oraz konkretnych umiejętności (praktyka) do zadbania o swój dobrostan w kontakcie z naturą.

Wykorzystuję przede wszystkim metody aktywizujące, czyli takie, które stymulują aktywność, rozwijają umiejętność krytycznego i analitycznego myślenia, angażują emocjonalnie, odwołują się do przeżyć, doświadczeń i zasobów uczestników i przede wszystkim charakteryzują się wysoką skutecznością.

Czas – 3 – 6 godzin

Koszt – ustalane indywidualnie w zależności od tematu, miejsca, potrzebnych materiałów i ilości uczestników

Miejsce – ustalane indywidualnie

 

OFERTA OPRACOWANIA SZLAKU ŚCIEŻKI TERAPII LEŚNEJ

Jesteś właścicielem zadrzewionego terenu? Chcesz wzbogacić swój teren o przestrzeń do relaksacji w zgodzie z naturą i w oparciu o uznaną naukowo metodę?

ŚCIEŻKA TERAPII LEŚNEJ TO DOSKONAŁE ROZWIĄZANIE.

Dr Qing Li (Japonia) wśród wielu udowodnionych naukowo efektów bycia w naturze, wymienia:

• zwiększenie aktywność i liczby ludzkich komórek NK (natural killers) – działanie zapobiegawcze w przypadku nowotworów
• obniżenie ciśnienia krwi i tętna – działanie profilaktyczne w przypadku nadciśnienia i chorób serca
• obniżenie poziom hormonów stresu, takich jak adrenalina i noradrenalina w moczu oraz kortyzol w ślinie/surowicy co przyczynia się do radzenia sobie ze stresem
• zwiększenie aktywność nerwów przywspółczulnych i zmniejszenie aktywność nerwów współczulnych, co stabilizuje równowagę autonomicznego układu nerwowego
• poprawia jakości, długości sen
• w teście POMS obniżają się wyniki dotyczące lęku, depresji, gniewu, zmęczenia i dezorientacji, a podwyższają wynik dotyczący wigoru, wykazując działanie zapobiegawcze w leczeniu depresji
• bycie w parkach miejskich ma również pozytywny wpływ na zdrowie człowieka

W Japonii, w kolebce kąpieli leśnych i terapii leśnej, istnieje ponad 60 oficjalnych szlaków terapii leśnej zaprojektowanych do praktyki shinrin – yoku przez Forest Therapy Society.

W Polsce ścieżek, które można uznać za wspierające praktykę terapii leśnej jest 5,  z czego dwie, które są w pełni poświęcone tylko tej tematyce, z propozycjami aktywności pogłębiających kontakt z naturą i będących powszechnie i darmowo dostępnymi, trzecia ze ścieżek zawiera na tablicach zaproszenia do sensorycznych aktywności, czwarta – to przestrzeń przy hotelu, piąta – odpłatne nagrania „Zanurzenie w ogrodach Łazienek Królewski”.

Zadbanie o zdrowie swoich klientów i o swoje w oparciu o metodę lasoterapii nie wymaga wielu skomplikowanych działań, warto jednak zrobić to ze wsparciem specjalistów.

Jakie działania zawiera  nasza oferta?

1. Wprowadzenie teoretyczne do koncepcji shinrin – yoku, lasoterapii, ekoterapii w postaci prelekcji, szkolenia, warsztatów terenowych dla właściciela terenu.
2. Wizja lokalna miejsca, sprawdzenie użyteczności terenu pod względem właściwości terapeutycznych – dostępność trasy dla osób z niepełnosprawnościami, walory przyrodnicze i krajobrazowe, różnorodność biologiczna, w oparciu o zasady prowadzenia kąpieli leśnych i doświadczenie szkoleniowe trenerek.
3. Współpraca przy wyznaczeniu punktów/ stacji pod aktywności/ zaproszeń – 9 lub więcej:

• próg rozpoczęcia
• otwarcie zmysłów
• zmysł dotyku
• zmysł węchu
• zmysł wzroku
• zmysł słuchu
• zmysł propriocepcji
• integracja zmysłów
• próg zakończenia

4. Opracowanie treści aktywności/ zaproszeń z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb zamawiającego, potrzeb klientów, specyfiki
5. Test w terenie – przeprowadzenie dla zamawiającego i zaproszonych przez niego gości praktyki terapii leśnej na wyznaczonym wspólnie szlaku.

Oferta to pomoc merytoryczna, nie zawiera wsparcia w zakresie podejmowania formalności związanych z projektowaniem i powstaniem ścieżki w oparciu o przepisy prawa – o to dba właściciel terenu. Nie zajmujemy się graficzna stroną przedsięwzięcia, ale jej merytoryczna zgodnością z teorią i praktyką kąpieli leśnych/ terapii leśnej.

PRYKŁADOWE ROZWIĄZANIA ISTNIEJĄCE W POLSCE

Ścieżka edukacyjna „Puszcza Bukowa Między Kulturą a Naturą” 

Właściciel – Nadleśnictwo Gryfino

Rok utworzenia – 2019        
Ilość przystanków – 9
Długość trasy – ok. 2 km
Kształt – liniowy (od Ogrodu Dendrologicznego w Glinnej do Karasiego Stawu i z powrotem)
Orientacyjny czas przejścia ok. 2 godzin

Wyposażenie – barwne tablice edukacyjne, 4 miejsca odpoczynku (ławostoły).

Ścieżka prezentuje historię obszaru Puszczy Bukowej, jej walory przyrodnicze oraz zasady gospodarki leśnej prowadzonej na tym terenie, na kilku tablicach są zaproszenia do aktywności sensorycznych i opis czym jest kąpiel leśna

Treść za: https://gryfino.szczecin.lasy.gov.pl/obiekty-edukacyjne

Hotel Arłamów – prywatny teren otoczony Puszczą Karpacką

W hotelu Arłamów wyznaczono strefę kąpieli leśnych obok Arłamów Golf Club. Jest to oznaczona i specjalnie przygotowana przestrzeń, w której można zrelaksować się i odprężyć w otoczeniu lasu, na hamaku lub na leżaku, z dala od innych osób i różnorodnych aktywności dostępnych na terenie kompleksu.

Ścieżka powstała we współpracy z dr n. med. Katarzyną Simonienko

Treść za: https://www.arlamow.pl/kapiele-lesne

Ścieżka Terapia Lasem – Las Antoniukowski

Właściciel – Nadleśnictwo Dojlidy

Otwarcie ścieżki – 2023

Długość trasy – 3 km

Ilość przystanków – 13
Orientacyjny czas przejścia ok. 2 godzin

Wyposażenie – tablice edukacyjne

Usytuowane na trasie tablice przedstawiają ćwiczenia, które pomagają oddawaniu się leśnym kąpielom. Po drodze napotkamy także kłody, na których będzie można usiąść, odetchnąć i odpocząć. Ścieżka liczy ok. 3 km

Ścieżka powstała we współpracy z dr n. med. Katarzyną Simonienko

https://dojlidy.bialystok.lasy.gov.pl/aktualnosci/-/asset_publisher/1M8a/content/sciezka-terapia-las-1

„Ścieżka terapii leśnej W Krainie Buka” – Nadleśnictwo Elbląg

Właściciel – Nadleśnictwo Elbląg, współtwórca z Parkiem Krajobrazowym Wysoczyzny Elbląskiej i Polskim Towarzystwem Kąpieli Leśnych i Terapii  Leśnej

Otwarcie ścieżki – 2025

Długość trasy: ok. 1,8 km (w obie strony)

Trasa prowadzi przez urokliwy fragment lasu Nadleśnictwa Elbląg. Start: parking przy drodze wojewódzkiej 503 między Kamionkiem Wielkim a Nadbrzeżem, ok. 10 km od Elbląga

Ścieżka powstała we współpracy z Marzeną Żachowską.

Ilość przystanków – od tablicy informacyjnej i leśnej bramy, osiem słupków z zaproszeniami do sensorycznych i relaksacyjnych aktywności. Każdy punkt oznaczony jest kodem QR (10 kodów), który przenosi do treści lub daje możliwość odsłuchania zaproszeń przez stronę Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej i aplikację Kraina Buka

NASZ ZESPÓŁ to osoby, które uczestniczyły w powstaniu tych ścieżek, ale też przeszły licznymi szlakami ścieżek terapii leśnej w Japonii, między innymi w Akasawie (prefektura Nagano)  – kolebce kąpieli leśnych. W tej majestatycznej krainie cyprysów rosną 300-letnie drzewa a kąpieli leśnych zażywa się tam nieprzerwanie od 1982 roku. Znajduje się w nim 8 ścieżek spacerowych wijących się między drzewami.

Katarzyna Grabka – certyfikowana przewodniczka kąpieli leśnych i terapii leśnej, certyfikowana instruktorka shinrin- yoku INFOM Japonia, dyplomowana edukatorka przyrodniczo-leśna, leśna przewodniczka.

https://lesneprojekty.pl/

tel.  508236434

kontakt@lesneprojekty.pl

Marzena Żachowska – certyfikowana przewodniczka kąpieli leśnych i terapii leśnej, certyfikowana instruktorka shinrin-yoku INFOM Japonia, certyfikowana terapeutka w podejściu skoncentrowanym na rozwiązaniu, psychotraumatolożka, socjoterapeutka.

https://lesnezanurzenie.pl/

tel. 506358308

lesnezanurzenie@gmail.com